RAČUNARSTVO I INFORMATIKA

Почетак » arhitektura računarskog sistema » Ulazno-izlazni uređaji

Category Archives: Ulazno-izlazni uređaji

Ulazno-izlazni uređaji

Ulazno-izlazni uređaji

 

Najčešće ulazne jedinice za komunikaciju korisnika i računara su tastatura i uređaji za pokazivanje. Osim tastature kao ulazne jedinice koriste se još miš, digitajzer(grafički tablet) i razni drugi specijalizovani uređaji kao što su skener, digitalni fotoaparat, čitač bar koda itd. Kod višekorisničkih računara, za unošenje programa i podataka u računar najčešće se koristi terminal, koji se sastoji od ekrana i tastature.

Monitor

Vrste:      Monitori sa katodnom cevi I ravni monitori

Monitori sa katodnom cevi

Ovi monitori su najčešći, daju kvalitetnu sliku, ali su glomazni.Slika se dobija udarom elektronskog mlaza u fosforescentni zaslon ekrana tako da tačka koja je udarena zasvetli. Brzim kretanjem elektronskog mlaza i čestim obnavljanjem njegovog prelaza preko ekrana dobija se slika.

untitled

Monitori sa ravnim ekranom

Ovi monitori su manji, manja je potrošnja električne energije ali su skuplji.

Imamo tri tehnologije dobijanja slike:

  • LCD(Liquid Crystal Display) – ne kreiraju sliku emitujući svetlost već se menja refleksija svetlosti od površine na različitim delovima ekrana, tako da se svetlost u većoj ili manjoj meri reflektuje ili apsorbuje. To je razlog zašto se slika različito vidi u zavisnosti od ugla pod kojim se gleda monitor. Prednost ovih monitora je mala potrošnja električne energije.

untitled

  • LED(Light Emitting Diode) – sastoje se od velikog broja LED dioda poređanih u obliku mreže na ekranu (1 dioda =1 piksel). U zavisnosti od primljenog signala, svaka dioda zasvetli odgovarajućim intezitetom svetla čime se formira slika na ekranu.

untitled

  • Ekrani sa Gasnom plazmom (Gas Plasma Display) – sastoje se od minijaturnih sijalica napunjenih gasom poslaganih u mrežu između dve staklene ploče. Druga dva staklena zaslona sadrže električne provodnike poređane u redove koji su povezani sa svakom od sijalica. Svaka sijalica u mreži zasvetli određenim intezitetom na osnovu dobijenog signala.

Druga klasifikacija monitora :

  • Monohromatski monitori-cela površina ekrana je u jednoj boji a slova druge boje ( plavo-belo, crno narandžasto…)
  • Monitori u boji (RGB monitori) – katodna cev se sastoji od 3 nezavisna elektronska topa i 3 fosforescentna zaslona (Red Green Blue). Svaki piksel zaslona sastoji se takođe iz 3 osnovna piksela boja.

Treća klasifikacija monitora   je po veličini. Monitore merimo u inčima i to po dijagonali ekrana. (npr. 15 ’’, 17’’, 19’’) , 1’’ = 2,54cm .

Tastatura

Osnovni uređaj za pokazivanje i izbor objekata na ekranu.Sastoji se od numeričkog i alfabet  dela. Sadrži i funkcijske tastere koju su obeleženi sa F1 do F12.

Miš

Uređaj za pokazivanje i izbor objekata na ekranu.Imamo dve vrste:

  • Mehanički
  • Optički.

Mehanički miš je kutija sa gumenom kuglicom sa donje strane. Pomeranje miša po bilo kojoj ravnoj površini dovodi do rotacije kuglice koja se kodira u električne signale preko dva potenciometra. Sa gornje strane miša nalaze se dva ili tri tastera, čija uloga je određena programom u kom se koriste.

Kod optičkog miša, pokretanje preko površine meri se modulacijom optičkog zraka i optičkim tehnikama kodiranja. Izvor svetlosti lociran je na donjem delu miša i mora biti u kontaktu sa površinom da bi kursor na ekranu mogao da sledi kretanje miša.  Precizniji je, ali i skuplji od mehaničkog.

Trekbol (Trackball) sličan je obrnuto okrenutom mišu. Umesto pomeranja po ravnoj površini, kuglica je postavljena u ležište i okreće se prstom. Smer okretanja kuglice određuje pomeranje kursora po ekranu.

untitled

Tačped (touchpad) obično se koristi kod prenosnih računara. Sastoji se od pločice približne veličine 4×5cm2, koja je ugrađena neposredno ispod tastature. Pored pločice nalaze se dva tastera. Pomeranjem prsta po pločici pomera se pokazivač na ekranu. Komande se zadaju pritiskom na tastere ispod pločice, koji imaju istu ulogu kao kod miša, ili kratkim udarcem na pločicu.

untitled

Džojstik

Džojstik (Joystick) je uređaj koji umjesto kuglice, kao kod miša, ima pokretnu palicu čijim se pomjeranjem pomera kursor. Pritiskom na dugmad ugrađenu na uređaju zadaju se komande. Koristi se uglavnom za igre

untitled

Štampači

Su izlazne jedinice za pravljenje tekstualnih i grafičkih dokumenata. Imamo 3 vrste štampača.

  • Matrični– najstariji, rade na istom principu kao pisaće mašine. Glava štampača udara preko trake po papiru i ostavlja trag na mestu udarca. Glava za štampanje se sastoji od udarnih iglica –pinova (9,18, 24). Prednosti: – jednostavnost, niska cena štampača i potrošnog materijala. Nedostaci: – mala brzina štampanja, bučnost, mala rezoluzija (75dpi)
  • Laserski – imaju izvor laserskih zraka koji se uključuje i isključuje. Laserski zrak se odbija od obrtnog ogledala i osvetljava fosforescentni valjak koji je pokriven jednakim nabojem. Kad je valjak izložen laserskom zraku naboj na valjku se menja što deluje na toner. Toner se prenosi na papir i tako nastaje slika. Brzina se meri brojem stranica u minuti. Prednosti: – dobra brzina štampanja, dobra rezolucija(600dpi), najbolji kontrast. Nedostaci: – visoka cena i štampača i materijala
  • Štampači s mlaznicama – slični matričnim, samo što nemaju traku, a umesto glave za štampanje imaju cevčice kroz koje se pod pritiskom izbacuje mastilo. Broj mlaznica određuje kvalitet  otiska. Prednosti: – velika rezolucija, dobar kontrast, tih rad brzina veća od matričnog a manja od laserskog, niska cena. Nedostaci: – visoka cena otiska po stranici.

Skeneri

Uređaji koji prenose sliku u računar u obliku rastera. Skener prelazi postepeno preko slike.Iz svetlosnog izvora emituje svetlost koja se reflektuje od slike i prima optičkim delom uređaja koji registruje intezitet i boju odgovarajućeg piksela na slici. Vrste: ručni, automatski ili kao skenerske glave koje se montiraju na plotere.

untitled

Ploteri

Su specijalni uređaji za crtenje crteža većih dimenzija.

Vrste:        vektorski – ploteri sa perima I rasterski – fotoploteri, elektrostatički

untitled

Digitajzeri i grafički tableti

Koriste se za unošenje podataka (koordinata) sa crteža i za zadavanje komandi u nekim programima pokazivanjem na komande iz menija koji se postavi na grafički tablet.  Digitajzeri i grafički tableti su u suštini isti uređaji, razlika je jedino u veličini.

untitled

Multimedijalni uređaji

Tu spadaju: mikrofon, slušalice, zvučnici, digitalni fotoaparati, digitalne kamere…

Čitači bar kodova

Bar kod je jedinstvena kombinacija vertikalnih linija koja se koristi za šifriranje komercijalnih proizvoda u cilju automatskog unošenja podataka u računar. Koriste se u robnim kućama, samouslugama, bibliotekama i drugim mestima sa velikim prometom.

Podatak se unosi u računar tako što se bar kod osvijetli specijalnim uređajem koji može da bude poseban ručni uređaj ili je ugrađen u kasu samousluge, sto u biblioteci itd. Na taj način očitava se podatak i odmah prenosi u računar.

untitled

Optički čitači

Koriste se za automatizaciju masovnog unošenja podataka u bankama, poštama…(čekovi, uplatnice za novac…). Podaci mogu biti markirani, napisani na poseban način ili da se programski prepoznaju znakovi

Magnetni čitači

Slično kao optički, samo što je za nosioce informacije osim uobičajenog pisanja podataka nanet i magnetni zapis.

Advertisements